बाळाच्या जन्माची नोंद २१ दिवसांच्या आत करावी लागते. येथे पायऱ्या, कागदपत्रे आणि चूक दुरुस्तीबद्दल माहिती आहे.
आवश्यक कागदपत्रे
तयार असलेली कागदपत्रे येथे खूण करा (पान बदलल्यावर खूण जाईल). * म्हणजे आवश्यक.
पायऱ्या
- बाळाचा जन्म झाल्यानंतर २१ दिवसांच्या आत जन्माची नोंद करा.
- ग्रामपंचायतीतील जन्म-मृत्यू निबंधकाला (सामान्यतः ग्रामसेवक किंवा ग्रामपंचायत अधिकारी) भेटा. रुग्णालयात जन्म झाला असेल तर रुग्णालयाचा अहवाल सोबत घ्या.
- नोंदणीचा अर्ज किंवा माहिती काळजीपूर्वक भरा. नाव, जन्मतारीख आणि जन्मस्थळ अचूक लिहा.
- आवश्यक कागदपत्रांच्या प्रती जोडून अर्ज द्या आणि अर्जाची पोहोच घ्या.
- निबंधक माहिती तपासून नोंद करतात.
- नोंद झाल्यावर जन्म प्रमाणपत्राची प्रत मिळवा. ती कार्यालयातून मिळते, आणि उपलब्ध असल्यास ऑनलाइनही मिळू शकते.
- प्रमाणपत्रातील नाव, तारीख, ठिकाण आणि आई-वडिलांची नावे तपासा. चूक आढळल्यास ती वापरण्यापूर्वी दुरुस्त करून घ्या.
अर्ज कसा करावा
अद्ययावत प्रक्रिया आपले सरकार पोर्टलवर तपासा.
- जबाबदार कार्यालय
- ग्रामपंचायतीतील जन्म-मृत्यू निबंधक (सामान्यतः ग्रामसेवक / ग्रामपंचायत अधिकारी)
- कालावधी
- जन्माची नोंद २१ दिवसांच्या आत करणे कायद्याने आवश्यक आहे. २१ दिवसांनंतर उशिरा नोंदणीची वेगळी पद्धत लागू होते. प्रमाणपत्र किती दिवसांत मिळते ते आपले सरकार पोर्टलवर पाहा.
- विलंब किंवा नकार झाल्यास
- विलंब झाल्यास आधी ग्रामपंचायतीला लेखी स्मरणपत्र द्या आणि त्याची पोहोच घ्या. उत्तर न मिळाल्यास पंचायत समितीतील गटविकास अधिकाऱ्याकडे लेखी तक्रार करा. सेवा अधिसूचित असेल तर सेवा हक्क अधिनियमातील अपील पद्धत वापरता येते.
नोंदणी आणि प्रमाणपत्र यात फरक
जन्माची नोंद म्हणजे सरकारी नोंदवहीत जन्म नोंदवला जाणे. जन्म प्रमाणपत्र म्हणजे त्या नोंदीची अधिकृत प्रत. आधी नोंद होते आणि मग प्रमाणपत्र मिळते.
जन्म आधीच नोंदवला असेल तर
नोंद आधीच झाली असेल तर प्रमाणपत्राची प्रत मिळवण्यासाठी ग्रामपंचायतीकडे अर्ज करता येतो. नोंदणी क्रमांक माहीत असेल तर अर्जात लिहा.
उशिरा नोंदणी
२१ दिवसांनंतर नोंद करायची असल्यास उशिरा नोंदणीची वेगळी पद्धत लागू होते. उशीर का झाला याचे कारण द्यावे लागते आणि अतिरिक्त पुरावे लागू शकतात. जितका उशीर जास्त, तितकी प्रक्रिया वेगळी असू शकते. म्हणून संबंधित निबंधकाकडून लागू पद्धत आधी समजून घ्या.
प्रमाणपत्रात चूक असेल तर
नाव, तारीख, ठिकाण किंवा आई-वडिलांच्या नावांमध्ये चूक असल्यास निबंधकाकडे लेखी दुरुस्तीचा अर्ज करा. योग्य माहिती दाखवणारी कागदपत्रे आणि मूळ प्रमाणपत्राची प्रत सोबत जोडा.
अर्ज केल्यावर काय होते?
- अर्ज स्वीकारला जातो.
- कागदपत्रांची तपासणी होते.
- नोंदीची पडताळणी होते.
- गरज असल्यास अधिक माहिती किंवा चौकशी मागवली जाते.
- नोंद मंजूर होते आणि प्रमाणपत्र तयार होते.
प्रमाणपत्र मिळाल्यावर तपासा
चूक आढळली तर प्रमाणपत्र पुढील कामासाठी वापरण्यापूर्वी दुरुस्त करून घ्या.
हा विषय ग्रामनेत्र नागरिक मार्गदर्शिकेच्या प्रकरण ७ “जन्म, मृत्यू व इतर नोंदणी प्रक्रिया” मध्ये (पान 38) आहे. मार्गदर्शिका डाउनलोड करा
आपल्या ग्रामपंचायतीत
या मार्गदर्शकानंतर: अर्ज तयार करा
जन्म प्रमाणपत्र अर्ज तयार करा →प्रमाणित प्रत मिळण्यासाठी अर्ज →
अधिकृत दुवे
या विषयावरील प्रश्न
जन्माची नोंद किती दिवसांत करावी?
जन्माची नोंद २१ दिवसांच्या आत करणे कायद्याने आवश्यक आहे. त्यानंतर उशिरा नोंदणीची वेगळी पद्धत लागू होते.
जन्म प्रमाणपत्रात चूक असेल तर काय करावे?
संबंधित निबंधकाकडे लेखी दुरुस्ती अर्ज करा. योग्य माहिती दाखवणारी कागदपत्रे आणि मूळ प्रमाणपत्राची प्रत जोडा. चूक दुरुस्त झाल्याशिवाय प्रमाणपत्र पुढील कामासाठी वापरू नका.
हे देखील वाचा
- सेवा मार्गदर्शक
मृत्यू नोंदणी आणि मृत्यू प्रमाणपत्र कसे मिळवावे?
मृत्यूची नोंद २१ दिवसांच्या आत करावी लागते. वारस नोंद, बँक आणि विमा यांसाठी हे प्रमाणपत्र लागते.
- लेख
ग्रामपंचायतीकडून मिळणारे दाखले आणि प्रमाणपत्रे
जन्म, मृत्यू, रहिवासी, कर आणि थकबाकी नसल्याचे दाखले कशासाठी लागतात आणि अर्ज करताना काय लक्षात ठेवावे ते सोप्या शब्दांत.
- लेख
तक्रार कशी करावी आणि काम थांबले तर काय करावे?
तक्रार लेखी आणि स्पष्ट असावी. ग्रामपंचायतीकडून काम न झाल्यास पुढे कोणाकडे जायचे आणि कोणती कागदपत्रे जपून ठेवायची ते येथे आहे.