ग्रामसभा: तुमचे हक्क आणि सहभाग

ग्रामसभा म्हणजे गावातील सर्व मतदारांची सभा. येथे ग्रामपंचायत आपले काम आणि हिशोब मांडते आणि नागरिकांना प्रश्न विचारता येतात.

ग्रामसभा म्हणजे काय?

ग्रामसभा म्हणजे गावातील सर्व मतदारांची सभा. ग्रामपंचायत गावाचा कारभार चालवते, पण तिच्यावर लक्ष ठेवण्याचे व्यासपीठ ग्रामसभा आहे. येथे ग्रामपंचायत आपल्या कामाचा आणि खर्चाचा हिशोब देते आणि नागरिक थेट प्रश्न विचारू शकतात.

तुम्ही काय करू शकता?

• सभेला उपस्थित राहणे. गावातील नोंदणीकृत मतदार सहभागी होऊ शकतात.
• गावातील कामे, निधी आणि लाभार्थी याद्यांबद्दल प्रश्न विचारणे.
• सभेत मांडलेल्या विषयांवर मत मांडणे आणि ठरावांवर चर्चा करणे.
• आपल्या वॉर्डातील किंवा गावातील समस्या सभेसमोर आणणे.

ग्रामसभा कधी होते?

ग्रामसभा वर्षातून ठरावीक वेळा घ्यावी लागते. प्रजासत्ताक दिन, महाराष्ट्र दिन, स्वातंत्र्य दिन आणि गांधी जयंती यांसारख्या दिवशी सभा घेण्याची परंपरा आहे. तुमच्या गावातील सभेची नेमकी तारीख, वेळ आणि विषय ग्रामपंचायतीच्या सूचनेत जाहीर होतात. त्या तारखा येथे दिलेल्या नसून तुमच्या गावाच्या सूचना पानावर पाहा.

महिला सभा

ग्रामसभेत महिलांना आपले प्रश्न मांडता यावेत यासाठी महिलांची स्वतंत्र सभा घेतली जाते. महिला बचत गट, आरोग्य, पोषण आणि सुरक्षितता यावर तेथे चर्चा होऊ शकते. तिची वेळ ग्रामपंचायतीच्या सूचनेत पाहा.

सभेत काय होते?

1. मागील सभेचे इतिवृत्त वाचून दाखवले जाते.
2. ग्रामपंचायतीचे काम आणि जमाखर्च मांडला जातो.
3. नवीन कामे, योजना आणि लाभार्थी यांवर चर्चा होते.
4. ठराव घेतले जातात आणि ते इतिवृत्तात नोंदवले जातात.

सहभागासाठी तयारी

• सभेची सूचना वाचा आणि तारीख लक्षात ठेवा.
• विचारायचे प्रश्न आधी लिहून ठेवा.
• तुमचा प्रश्न इतिवृत्तात नोंदवला गेला आहे का ते तपासा.
• सभेनंतर ठरावाची किंवा इतिवृत्ताची प्रत हवी असल्यास लेखी अर्ज द्या.

सूचना पाहा →

कार्यक्रम दिनदर्शिका →

कार्यक्रम →

ग्रामसभेतील नागरिकाचे हक्क आणि जबाबदाऱ्या

ग्रामसभेत तुम्ही काय मागू शकता, काय विचारू शकता आणि सभा प्रभावी होण्यासाठी तुमची कोणती जबाबदारी आहे ते सोप्या शब्दांत.

तुमचे हक्क

• गावातील नोंदणीकृत मतदार म्हणून ग्रामसभेची सूचना मिळण्याचा आणि सभेला उपस्थित राहण्याचा हक्क.
• ग्रामपंचायतीचे काम, जमाखर्च आणि लाभार्थी याद्यांबद्दल प्रश्न विचारण्याचा आणि उत्तर मागण्याचा हक्क.
• चर्चेत आपले मत मांडण्याचा आणि ठरावांवर बोलण्याचा हक्क.
• तुमचा प्रश्न किंवा आक्षेप इतिवृत्तात नोंदवला जावा अशी मागणी करण्याचा हक्क.
• सभेनंतर ठरावाची किंवा इतिवृत्ताची प्रत लेखी अर्जाने किंवा माहितीचा अधिकार वापरून मागण्याचा हक्क.

तुमच्या जबाबदाऱ्या

• सभेला उपस्थित राहणे आणि विषय आधी समजून घेऊन जाणे.
• शांतपणे, आदराने आणि मुद्द्याला धरून बोलणे.
• व्यक्तीवर आरोप करण्याऐवजी कागदपत्रे आणि तथ्ये मांडणे.
• घेतलेल्या ठरावांची अंमलबजावणी होते का याचा पाठपुरावा करणे.
• कर वेळेत भरणे आणि गावाच्या सार्वजनिक मालमत्तेची काळजी घेणे.

सहभागासाठी सोपे मार्ग

1. सभेची सूचना सूचना पानावर पाहा आणि तारीख लिहून ठेवा.
2. तयारी यादीतून तुम्हाला महत्त्वाचे वाटणारे प्रश्न निवडा आणि छापून घ्या.
3. प्रश्न शक्य असल्यास आधी लेखी द्या आणि पोहोच घ्या.
4. सभेत नोंद घेतली गेली आहे का ते त्याच दिवशी विचारा.
5. सभेनंतर इतिवृत्त प्रसिद्ध झाले का ते पाहा.

ग्रामपंचायतीच्या सूचना →